KOPENHAGEN #2

KOPENHAGEN #1

In Kopenhagen staan de kilo-knallers met goedkoop vlees niet op de agenda. Ook heb ik de wereldleiders nog weinig horen spreken over het probleem van sperziebonen uit Senegal en al helemaal niet over goedkope vakantievluchten. Toch hebben die producten direct invloed op de opwarming van de aarde. Vliegen is de slechtste vorm van transport en vlees eten is zelfs zo schadelijk dat onlangs een wetenschapper heeft berekend dat een hond die 180 kilo vlees per jaar eet net zo belastend is voor het milieu als een SUV en een kat even schadelijk is als een kleine auto. Voor sommige grappenmakers op internet was dat reden om een pleidooi te houden voor een sloopregeling voor huisdieren. Mensen zouden dan hun troetelbeestje kunnen inruilen voor een milieuvriendelijker exemplaar. Het zou wat zijn als de wereldleiders op het einde van de conferentie in Kopenhagen naar buiten zouden komen met een verklaring waarin staat dat zij zulke ambitieuze doelstellingen hebben geformuleerd dat die alleen kunnen worden gehaald als mensen nog maar een keer per week vlees eten, de auto laten staan en vooral lokaal geproduceerde seizoensgroenten eten. Maar de kans dat de wereldleiders met zo’n boodschap thuis met applaus worden ontvangen, is niet groot. Het tekent de dubbelhartigheid van het klimaatdebat. De wereldleiders zijn inmiddels doordrongen van de gevaren van de opwarming van de aarde. Ze erkennen ook dat dit te wijten is aan de invloed van de mens. In Kopenhagen lopen nog maar weinig klimaatsceptici rond. EN als ze er al rondlopen, weten ze dat goed te verbergen. Politici zijn ook nog bereid doelstellingen te formuleren waarmee de uitstoot van CO2 moet worden teruggedrongen. Maar er zijn twee dingen die de wereldleiders liever niet doen. Het eerste is nagaan of de beoogde reducties van de CO2-uitstoot voldoende zijn om de opwarming van de aarde te beperken tot 2 graden Celsius. Het tweede is laten zien wat deze afspraken betekenen voor onze leefstijl. Tot dusverre heeft de gemiddelde burger nog bar weinig gemerkt van het streven om de uitstoot van CO2 te beperken. Er was even een vliegtaks, maar die was na een succesvolle lobby van Schiphol snel verdwenen. De gloeilamp wordt op termijn verboden en op kousenvoeten voert minister Eurlings een kilometerheffing in. Het principe van de vervuiler betaalt, heeft grote gevolgen voor ons consumptiepatroonMaar daarbij stelt hij pontificaal dat de meerderheid van de automobilisten erop vooruitgaat. De indruk mag vooral niet worden gewekt dat het klimaatbeleid ons iets gaat kosten. Maar we kunnen de klimaatverandering niet tegenhouden met een paar pleisters die geen pijn doen. We hebben een radicale omslag nodig. We moeten leren in kringlopen te denken. In plaats van de voorraden aan fossiele brandstoffen op te stoken, moeten we hernieuwbare energiebronnen ontwikkelen. Zover zijn we nog lang niet. Het is ondenkbaar dat we de komende veertig jaar zonder fossiele brandstoffen kunnen. De energiebehoefte zal door de groei van de wereldbevolking en de economische groei nog verder stijgen. Om die groei af te remmen moet als basisregel gelden dat de vervuiler betaalt. Nu kan milieuschade nog op anderen worden afgewenteld. Straks moeten in de prijs van een liter benzine ook de kosten worden doorberekend die gemaakt moeten worden om de CO2-uitstoot van een liter benzine te compenseren. Sperzieboontjes uit Senegal worden dan een stuk duurder. En ook mineraalwater in plastic petflessen wordt nog prijziger dan nu. Het betekent ook het einde van de kiloknallers met goedkoop vlees. De varkens van die goedkope karbonade worden immers gevoerd met soja van plantages waarvoor bossen zijn platgebrand. Die schade moet worden vergoed door de vleeseter. Het principe van de vervuiler betaalt, heeft grote gevolgen voor ons consumptiepatroon. De goedkope vakantievlucht wordt prijzig en onbetaalbaar voor mensen met een smalle beurs. Maar het betekent ook dat het rendabel wordt te investeren in alternatieve producten die minder bijdragen aan de opwarming van de aarde. Het betekent dat mensen niet alleen moeten kijken naar de aanschafkosten van een product, maar ook naar de gebruikskosten. Op dit moment malen mensen niet om het energiekeurmerk van hun huis. Als de vervuiler betaalt en de energieprijs stijgt, zal dat snel veranderen. Om de doelstellingen van Kopenhagen te halen, is doorvoering van het principe dat de vervuiler betaalt absoluut noodzakelijk. Maar helaas praten de wereldleiders liever over percentages dan over de ingrepen die nodig zijn om die percentages te halen. Het zou eerlijker zijn als ze gewoon zeggen dat de tijd van de kiloknallers, de sperziebonen uit Senegal en de goedkope vakantievluchten voorbij is.

Pieter Hilhorst. Vervuiler, betaal! 15-12-2009 13:03